Г. Харламова, канд. экон. наук, доц., В. Бутьковский, экономист Киевский национальный университет имени Тараса Шевченко, Киев ИНДЕКС ЭКОЛОГИЧЕСКОЙ БЕЗОПАСНОСТИ УКРАИНЫ: КОНЦЕПЦИЯ И ОЦЕНКА

Экологическая безопасность государства – это сложная и многогранная категория, которая требует глубокой проработки и изучения. В статье обобщены теоретические аспекты определения экологической безопасности Украины и ее составляющих, проанализированы индексы экологической безопасности составленые международными организациями, среди которых Комиссия OOН по устойчивому развитию, Международный институт устойчивого развития (IISD), Научный комитет по проблемам окружающей среды (SCOPE), Йельский университет. На основе обработки статистических данных предложена концепция оценки индекса экологической безопасности Украины для последующей адекватной научно-обоснованной оценки современного уровня экологического состояния Украины по сравнению с другими странами мира.

Ключевые слова: экологическая безопасность, индекс, оценка, Украина.

DOI: http://dx.doi.org/10.17721/1728-2667.2014/160-7/18

References
  1. Andrejcev V.І. Ekologіja і zakon: ekologo – pravova vіdpovіdal’nіst’ / Andrejcev V.І. – K.: Znannja, 2011. – 48 s.
  2. Vedenin N.N. Jekologicheskoe pravo: ucheb. dlja stud. vysshih uchebnyh zavedenij / Vedenin N.N. – M.: Pravo i Zakon – 2010. – 336 s.
  3. Danilishin B., Veklich O.. Efekt dekaplіngu jak faktor vzaєmozv’jazku mіzh ekonomіchnim zrostannjam і tiskom na dovkіllja // Vіsnik NAN Ukraїni. – 2008. – №5. – S. 12-18.
  4. Danilov-Danil’jan V. I. Jekologija, ohrana prirody i jekologicheskaja bezopasnost’. / V.I. Danilov-Danil’jan. – M. : Delo, 1997. – 744 s.
  5. Derzhavna sluzhba statistiki Ukraїni – [Elektronnij resurs]. – Rezhim dostupu: http://www.ukrstat.gov.ua/
  6. Djakіv V.O. Ekologіja ta ohorona navkolishn’ogo seredovshha. – L.: Kvart, 2011. – 90 s.
  7. Ekologіchna ta prirodno-tehnogenna bezpeka Ukraїni: regіonal’ nij vimіr zagroz і rizikіv : monografіja / S. P. Іvanjuta, A. B. Kachins’kij. – K. : NІSD, 2012. – 308 s.
  8. Ekologіchne upravlіnnja: navchal’nij posіbnik / pіd red. Ursula A.M. – M.: RAGS, 2005. – 284 s.
  9. Ekologіchnі pasporti regіonіv Ukraїni: [Elektronnij resurs]. – Rezhim dostupu: http://www.menr.gov.ua/ content/category/65
  10. Ekomerezha jak teritorіal’na osnova rozvitku ekologіchnogo turizmu / A.G. Shapar, O.O. Skripnik, S.M. Smetana // Ekologіja і prirodokoristuvannja. – 2008. – Vip. 11. – S. 18-23.
  11. Zarzhic’kij O. Ekologіchna bezpeka v regіonі jak ob’єkt pravovogo reguljuvannja // Pravo Ukraїni. – 2022. – №5. – 68 c.
  12. Zarzhic’kij O.S. Ekologіchna bezpeka ta bezpeka pracі u sistemі pravovogo mehanіzmu nacіonal’noї bezpeki // Pravo Ukraїni. 2009. – 198 s.
  13. Kachins’kij A.B. Ekologіchna bezpeka Ukraїni: sistemnij analіz perspektiv pokrashhennja. – K.: NІSD, 2007. – 312 s.
  14. Kachins’kij A.B. Іndikatori nacіonal’noї bezpeki: viznachennja ta zastosuvannja їh granichnih znachen’: monografіja / Kachins’kij A.B. – K.: NІSD, 2013. 104 s.
  15. Kachins’kij A.B., Hmіl’ T.A. Ekologіchna bezpeka Ukraїni: analіz, ocіnka ta derzhavna polіtika. – K.: NІSD, 1997. – 127 s.
  16. Kerіvnictvo shhodo zdіjsnennja іntegral’noї ocіnki stanu dovkіllja na regіonal’nomu rіvnі. – Ofіc. vid. K. : M-vo ohoroni navkolishn’ogo prirodnogo seredovishha Ukraїni, 2008. – 54 s.
  17. Kosovcev V.O., Bіn’ko І.F. Nacіonal’na bezpeka Ukraїni: problemi ta shljahi realіzacії prioritetnih nacіonal’nih іnteresіv. – K.: NІSD, 2006. – 61 s.
  18. Lіpkan V.A. Nacіonal’na bezpeka Ukraїni. – K.: KNT, 2009. – 292 s.
  19. Malishko M.І. Ekologіchne pravo Ukraїni: Navch. posіbnik. – K.: Juridichna kniga, 2008. – 105 s.
  20. Normuvannja antropogennogo navantazhennja na navkolishnє seredovishhe : Pіdruchnik dlja stud. ekolog. spec. vuzіv/ V.Ju. Nekos, N.V. Maksimenko, O.G. Vladimirova, A.Ju. Shevchenko; Harkіvs’kij nacіonal’nij unіversitet іm. V.N. Karazіna. –Harkіv, 2007. –288 s.
  21. Osnovi ekologії: Pіdruchnik.- 2-ge vid. [Tekst] / G.O. Bіljavs’kij, R. S. Furduj, І. Ju. Kostіkov. – K. : Libіd’, 2005. – 408 s.
  22. Pasternak-Taranushenko G.A., Ekonomіchna bezpeka derzhavi. Metodologіja zabezpechennja. – K.: Kiїvs’k. ekon. іn-t menedzhmentu, 2003. – 320 s.
  23. Predstavnictvo Єvropejs’kogo Sojuzu v Ukraїnі [Elektronnij resurs]. – Rezhim dostupa: http://eeas.europa.eu/ delegations/ukraine/index_uk.htm
  24. Pro ohoronu navkolishn’ogo seredovishha: zakon Ukraїni vіd 25 chervnja 2011r.(іz nastupnimi zmіnami і dopovnennjami) // Vіdomostі Verhovnoї Radi Ukraїni. – 2011. – №41. –546 s.
  25. Rejmers N.F. Jekologija (teorija, zakony, pravila, principy, gipotezy). – M.: Rossija molodaja, 2004. – 367 s.
  26. Rud’ko, G. I. Metodika modelirovanija prirodnyh katastrof s cel’ju prognoza i inzhenernoj zashhity procesoopasnyh territorij / G. I. Rud’ko, I. N. Sumatohina. – S.60-62
  27. Serov G.P. Jekologicheskaja bezopasnost’ naselenija i territorij Rossijskoj Federacii. – M.: Akkil, 2008. – 207 s.
  28. Transformacіja zhittєpridatnostі v nebezpeku – golovnij trend evoljucії mіs’kogo seredovishha Ukraїni 21 stolіttja. Teoretiko-metodologіchnij analіz / O.M. Trofimchuk, T.Ju. Kaljuh, Ju.I. Kaljuh // Ekologіchna bezpeka ta prirodokoristuvannja: Zb. nauk. pr. – K., 2009. – Vip. 4. – S. 5-27.
  29. Harlamova G.O. Do problemi modeljuvannja ekologo-іnvesticіjnih vzaєmovplivіv // Vіsnik Shіdnoukraїns’kogo nacіonal’nogo unіversitetu іmenі Volodimira Dalja, №5 (87), 2005. – s. 214-219
  30. Carik T.Є. Osnovi ekologії / T.Є. Carik, V.V. Fajfura. – T.: Ekonom. dumka, 2003. – 207 s.
  31. Shmandіj V.M. Ekologіchna bezpeka – odna z osnovnih skladovih nacіonal’noї bezpeki derzhavi. JeKOLOGIChESKAJa BEZOPASNOST” 1/2008 (1), s. 9-15
  32. Shmandіj V.M. Upravlіnnja ekologіchnoju bezpekoju na regіonal’nomu rіvnі (teoretichnі ta praktichnі aspekti). Avtoreferat dis… d-tehnіchn. nauk. – H., 2004. – 36 s.
  33. Jekologicheskaja bezopasnost’, ustojchivoe razvitie i prirodoohrannye problemy / [pod red. K. F. Frolova].– M. : MGF “Znanie”, 1999.– 704 s.
  34. Jekologija: Uchebnoe posobie / Pod obshh. red. S.A. Bogoljubova. – M.: Znanie, 2007. – 288 s.
  35. Jacenko L.D.. Іndikatori stanu ekologіchnoї bezpeki derzhavi / L.D. Jacenko, S.P. Іvanjuta // – [Elektronnij resurs]. – Rezhim dostupu: http:// www.niss.gov.ua/articles/993/
  36. Enabling Environment Index: – [Elektronnij resurs]. – Rezhim dostupa: http://civicus.org/eei/
  37. Environmental Performance Index –[Elektronnij resurs] – Rezhim dostupu: http://epi.yale.edu/
  38. Eurostat: – [Elektronnij resurs]. – Rezhim dostupa: http://epp.eurostat.ec.europa.eu
  39. EUROSTAT: Environmental Pressure indicators for the EU. – [Elektronnij resurs]. – Rezhim dostupu: http://www.eea.europa.eu/data-and-maps/indicators/
  40. Gleick, P H. “The Implications of Global Climate Changes for International Security.” Climate Change 15 (October 1989): pp. 303–325.
  41. Integrated Risk Information System (IRIS) : [Elektronnij resurs] / U. S. Environmental Protection Agency (EPA). – Rezhim dostupu: http://www.epa.gov/iris
  42. Kharlamova, G., 2010. Optimizing the Management of Complex Dynamic Ecosystems: An Ecological-Economic Modeling Approach. NATO Science for Peace and Security Series, Vol. 75, pp. 229-240.
  43. Kharlamova G. Environmental Security and Its Economical Aspect. Environmental and Food Safety and Security for South-East Europe and Ukraine. Vitale, Ksenija (Ed.), NATO Science for Peace and Security Series C: Environmental Security, 2012, pp. 73-80.
  44. Kharlamova G., Nesterenko V. Environmental Safety And Economic Development Of Ukraine: Impact Assessment. Vіsnik Kiїvs’kogo nacіonal’nogo unіversitetu іmenі Tarasa Shevchenka. Ekonomіka. – № 155/2014, s. 19-26.
  45. Myers, N. 1986. “The Environmental Dimension to Security Issues.” The Environmentalist 6 (1986): pp. 251–257.
  46. OECD Key Environmental Indicators. – [Elektronnij resurs]. – Rezhim dostupu: http://www.oecd.org/environment/
  47. System of Environmental-Economic Accounting (SEEA). – [Elektronnij resurs]. – Rezhim dostupu: http://unstats.un.org/unsd/envaccounting/seea.asp
  48. The Environmental Vulnerability Index: – [Elektronnij resurs]. – Rezhim dostupa: http://www.vulnerabilityindex.net/
  49. The World Bank – [Elektronnij resurs]. – Rezhim dostupu: http://worldbank.org
  50. Toxicity Criteria Database : [Elektronnij resurs] / California Environmental Protection Agency (EPA). – Rezhim dostupu: http://www.oehha.org/
  51. UNESCO Institute for statistics: – [Elektronnij resurs]. – Rezhim dostupa: http://stats.uis.unesco.org

Загрузить

  • pdf 160_92-97
    Размер файла: 390 kB Кол-во скачиваний: 321